Μαθαίνουμε σε έναν υπολογιστή να μιλάει φάλαινα

Βαθιά στον ωκεανό, τα φυσητήρια ανταλλάσσουν κλικ σε μοτίβα που ακούγονται σχεδόν μηχανικά, γρήγορες ριπές που οι ερευνητές ονομάζουν κόντα. Για δεκαετίες, αυτά τα κλικ θεωρούνταν θόρυβος. Τώρα, ένα μεγάλο διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα δοκιμάζει κάτι πολύ πιο φιλόδοξο: να μάθει στην τεχνητή νοημοσύνη να βρίσκει δομή, ίσως ακόμη και νόημα, μέσα τους.

Η ομάδα καταγράφει χιλιάδες ώρες από κλικ φαλαινών με υποβρύχια μικρόφωνα και ρομποτικές ετικέτες, και μετά τροφοδοτεί τα δεδομένα σε μοντέλα μηχανικής μάθησης που φτιάχτηκαν αρχικά για να μεταφράζουν άσχετες μεταξύ τους ανθρώπινες γλώσσες χωρίς λεξικό. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα κόντα των φυσητήρων ίσως συνδυάζουν μικρά δομικά στοιχεία όπως οι ανθρώπινες λέξεις συνδυάζουν ήχους, και κάποια κλικ φαίνεται να αλλάζουν ελαφρώς ανάλογα με τα συμφραζόμενα, σχεδόν σαν τόνος φωνής.

Κανείς δεν ισχυρίζεται ακόμη ότι έχουμε ολόκληρο λεξικό των φαλαινών. Για πρώτη φορά όμως, οι ερευνητές έχουν μια πραγματική υπόθεση που μπορεί να ελεγχθεί: ότι κάπου μέσα σε αυτά τα κλικ κρύβεται μια γνήσια δομή, που περιμένει τη σωστή μέθοδο για να ανοίξει.