Een computer leren walvis te spreken

Diep in de oceaan klikken potvissen naar elkaar in patronen die bijna machinaal klinken, snelle salvo's die onderzoekers coda's noemen. Decennialang werden die klikken als ruis behandeld. Nu probeert een groot internationaal onderzoeksproject iets veel ambitieuzers: kunstmatige intelligentie leren om er structuur in te vinden, misschien zelfs betekenis.

Het team neemt duizenden uren walvisklikken op met onderwatermicrofoons en robotzenders, en voert die data aan modellen voor machinaal leren die oorspronkelijk zijn gebouwd om onverwante menselijke talen te vertalen zonder woordenboek. Eerste resultaten wijzen erop dat de coda's van potvissen kleine bouwstenen kunnen combineren zoals menselijke woorden klanken combineren, en dat sommige klikken subtiel verschuiven afhankelijk van de context, bijna als een toon in de stem.

Niemand claimt al een compleet walviswoordenboek. Maar voor het eerst hebben onderzoekers een echte, toetsbare hypothese: dat er ergens in die klikken een werkelijke structuur zit, die wacht op de juiste methode om hem te openen.