Ang Bayang Nakatayo sa Gilid

Nauuna ang hangin bago ang lupa. Sinasakyan ito ni Polly patimog sa baybayin ng Corsica hanggang sa basta na lang matapos ang isla, at sa harap niya ay ang malawak na dagat, at sa kabila ng dagat ay isa pang islang nakahiga nang mababa at bughaw sa abot-tanaw. Iyon ang Sardinia. Kipot ng Bonifacio ang tawag sa daluyang nasa pagitan nila, at bumubuhos doon ang hangin na parang tubig na dumaraan sa isang tarangkahan.

The wind arrives before the land does. Polly rides it south along the coast of Corsica until the island simply stops, and there in front of her is open water, and beyond the water another island lying low and blue on the horizon. That is Sardinia. The channel between them is called the Strait of Bonifacio, and the wind pours through it like water through a gate.

Bumaling siya pabalik sa bangin at nakita ang bayan. Nakaupo ito sa puting batong-apog, mismong sa labi ng bangin, at matataas, makikitid at siksikan ang mga bahay, kulay krema at maputlang okre, nakasara ang mga bintana laban sa liwanag ng hapon. Ang nagpatigil sa kanya sa himpapawid ay ang paanan ng mga pader. Walang puwang. Tuloy-tuloy ang bato ng mga bahay hanggang sa bato ng bangin, at bumubulusok ang bangin nang mga pitumpung metro pababa sa dagat. Hindi nakatayo ang bayang ito malapit sa gilid. Nakatayo ito mismo sa gilid.

She turns back toward the cliff and sees the town. It sits on white limestone, right at the lip, and the houses are tall and narrow and pressed together, cream and pale ochre, their shutters closed against the afternoon light. What makes her stop in the air is the bottom of the walls. There is no gap. The stone of the houses runs straight into the stone of the cliff, and the cliff drops about seventy meters to the sea. This town does not stand near the edge. It stands on it.

Lumapag si Polly sa isang muog at sumilip pababa. Sa ibaba niya, maputla at tuyo ang bato at kinayod ng asin, at umiikot ang mga kanaway sa pagitan ng pader at ng tubig. Saka niya napansin ang isang bagay na tila hindi nababagay roon. May makitid na ukang inukit sa mukha ng bangin, pababa nang matarik, at sa loob ng ukang iyon ay may mga baitang.

Polly lands on a rampart and looks over. Below her the rock is pale and dry and scoured by salt, and gulls turn in the space between the wall and the water. Then she notices something that does not belong. A narrow groove has been cut into the cliff face, running down at a steep angle, and inside that groove there are steps.

Sinubukan niyang bilangin ang mga ito bago mawala ang liwanag, at sumuko rin. Mas marami ang baitang kaysa sa kaya niyang makita, at nagtatapos ang mga ito sa kung saan sa ibaba, sa dilim. Patuloy ang mabagal na ugong ng dagat sa bato. Nagpasya si Polly na bababa siya roon.

She tries to count them before the light goes, and gives up. There are more steps than she can see, and they end somewhere below in shadow. The sea keeps up its slow noise against the rock. Polly decides that she is going down there.