Walang Nagkakasundo Kung Ilan

Pagkatapos, sa mas ibaba pa, may iba pang nasa hagdanan. Isang sorong nakasuot ng dilaw na helmet ang dahan-dahang umaakyat mula sa ibaba, may dalang natitiklop na metro at kuwaderno, humihinto sa bawat baitang, sinusukat ang taas nito, at isinusulat ang numero. Lumipat si Polly sa isang pasamano ng bato at pinadaan siya. Matagal iyon. Napakarami ng baitang.

Then, further down, there is somebody else on the staircase. A fox in a yellow hard hat is working her way up from below with a folding rule and a notebook, stopping at every step, measuring the height of it, writing the number down. Polly moves aside to a ledge and lets her pass. It takes a long time. There are a great many steps.

Hindi kaartehan ang pagsusukat. Inukit ng kamay ang mga baitang, at walang dalawang magkapareho, kaya nga sulit itong itala. Ang ilan ay kasintaas ng isang makapal na libro. Ang ilan ay halos isang gilid lang. Nagbabago ang lapad ng buong uka habang bumababa ito, sa ilang bahagi ay kasingkitid ng pinto at sa iba ay mas malapad pa sa mesa, dahil ang sinundan ng sinumang gumawa nito ay ang bato at hindi ang isang guhit sa papel.

The measuring is not fussiness. The steps were cut by hand, and no two are the same, which is exactly why they are worth recording. Some are the height of a thick book. Some are barely a lip. The width of the whole cut changes as it goes, narrow as a doorway in places and wider than a table in others, because whoever made it was following the rock rather than a drawing.

Ito ang bahaging pinakagusto ni Polly. Walang lubos na nakatitiyak kung ilan talaga ang baitang. Ayon sa pambansang talaan ng pamana, isang daan at walumpu't pito. Ayon naman sa sariling tanggapan ng turismo ng bayan, isang daan at walumpu't siyam. Parehong opisyal. Parehong nakalimbag. Ilang taon na silang magkatabi at hindi nagkakasundo.

Here is the part Polly likes best. Nobody is quite sure how many steps there are. The national heritage register says one hundred and eighty seven. The town's own tourist office says one hundred and eighty nine. Both are official. Both are published. They have been sitting there disagreeing with each other for years.

Pinanood niya ang soro na makarating sa tuktok, mag-unat ng likod, at magsimulang magsulat. Sa kung saang pahina ng kuwadernong iyon, muling itinatakda ang bilang, sa ngayon. Tinanaw ni Polly pababa ang mahabang uka ng gasgas na bato at nagpasyang paniwalaan kung alin ang mas malaking bilang, sa dahilang mas marami nga ang pakiramdam kapag umaakyat ka.

She watches the fox reach the top, stretch her back, and start writing. Somewhere in that notebook the number is being settled again, for now. Polly looks down the long slot of worn stone and decides she believes whichever number is larger, on the grounds that it feels like more when you are climbing.