Honey That Has Outlasted Empires

When archaeologists opened the tomb of the Egyptian king Tutankhamun in the early nineteen twenties, they uncovered jewellery, statues, and rows of sealed clay pots. Several of those pots held honey, and although three thousand years had passed since anyone had touched it, the honey inside was still perfectly good. It could, quite literally, have been eaten on the spot.

Noong binuksan ng mga arkeologo ang libingan ng Ehiptong haring si Tutankhamun noong unang bahagi ng dekada beinte, natuklasan nila ang mga alahas, estatwa, at hanay ng mga saradong palayok na luwad. Naglalaman ng pulot ang ilan sa mga palayok na iyon, at bagama't tatlong libong taon na ang nakalipas mula nang huling nahawakan ito ng sinuman, sariwa pa rin ang pulot sa loob. Sa literal na kahulugan, puwede pa itong kainin nang mismo sa sandaling iyon.

This is far from a one off curiosity. Honey is one of the very few natural foods that essentially never spoils. Even older jars have turned up elsewhere: in Georgia, archaeologists recovered honey buried alongside a noblewoman roughly five thousand five hundred years ago, and it, too, was still sweet and edible.

Hindi ito nag-iisang pagkataon lamang. Ang pulot ay isa sa iilang natural na pagkain na halos hindi kailanman nasisira. May mas matatandang garapon pang natagpuan sa ibang lugar: sa Georgia, nahukay ng mga arkeologo ang pulot na inilibing kasama ng isang maharlikang babae mahigit limang libo't limang daang taon na ang nakalilipas, at matamis at makakain pa rin ito.

The explanation lies in chemistry rather than magic. Bacteria cannot grow without water, and honey contains almost none. Bees begin with nectar, which starts out roughly eighty percent water, and fan it with their wings inside the hive until it has reduced to around seventeen percent, leaving a liquid so thick and dense that almost nothing can survive inside it.

Nasa kimika ang paliwanag, hindi sa mahika. Hindi mabubuhay ang bakterya nang walang tubig, at halos walang tubig ang pulot. Nagsisimula ang mga bubuyog sa nektar, na halos walumpung bahagdan tubig sa simula, at pinapaypayan ito ng kanilang mga pakpak sa loob ng kulungan hanggang bumaba ito sa mga labing pitong bahagdan, na nag-iiwan ng likidong kasindigsim at kasindense na halos walang kayang mabuhay sa loob nito.

Honey is also mildly acidic, with a pH of around four, a level most bacteria find thoroughly inhospitable. On top of that, bees add a trace of an enzyme that slowly generates hydrogen peroxide, the very disinfectant sold in any pharmacy.

Bahagyang maasim din ang pulot, na may pH na mga apat, isang antas na hindi kaakit-akit para sa karamihan ng bakterya. Bukod pa rito, nagdaragdag ang mga bubuyog ng kaunting enzyme na dahan-dahang lumilikha ng hydrogen peroxide, ang mismong disimpektante na ibinebenta sa kahit anong parmasya.

Taken together, these three defences, almost no water, a low pH, and a constant faint trace of peroxide, mean that honey, once sealed and kept dry, can sit undisturbed on a shelf, in a cave, or in a royal tomb for what amounts to forever.

Kapag pinagsama, ang tatlong depensang ito, halos walang tubig, mababang pH, at patuloy na banayad na bakas ng peroxide, ay nangangahulugang ang pulot, kapag naisara at pinananatiling tuyo, ay maaaring manatiling hindi nagagalaw sa isang istante, sa isang kuweba, o sa isang maharlikang libingan sa tagal na halos katumbas ng walang hanggan.

So if your own honey ever turns cloudy and crystallises in the jar, resist the urge to throw it away. Warm it gently in a bowl of hot water and the crystals will dissolve back into syrup. The honey was never spoiled to begin with. Honey, it turns out, is almost never actually bad.

Kaya kung minsan magmukhang malabo at mag-kristal ang iyong sariling pulot sa garapon, huwag itong itapon. Painitin ito nang bahagya sa isang mangkok ng mainit na tubig at matutunaw muli ang mga kristal pabalik sa pagiging matamis na likido. Hindi talaga nasira ang pulot mula sa simula pa. Lumalabas, halos hindi talaga nasisira ang pulot.