Ang pugita na nagbukas ng kandado

Noong dalawang libo't labing-anim, may problema ang isang maliit na aquarium sa New Zealand. Isa sa mga pugita nila, na nagngangalang Inky, ay biglang nawala sa kanyang tangke. Walang basag na salamin. Walang naka-alarma. Pagdating ng mga tauhan kinaumagahan, wala na si Inky.

In 2016, a small aquarium in New Zealand had a problem. One of their octopuses, called Inky, had disappeared from his tank. There was no broken glass. No alarms had gone off. The staff arrived in the morning, and Inky was simply gone.

Matapos suriin ang buong silid, natuklasan din nila ang sagot. Itinulak ni Inky ang takip ng kanyang tangke noong gabi. Pagkatapos, hinila niya ang kanyang katawan papunta sa sahig hanggang sa isang maliit na tubo ng drainage na patungo sa dagat. Pumasok siya sa tubo, dumausdos sa loob ng mahigit dalawang metrong bakal, at lumabas sa dagat. Bago sumapit ang umaga, malaya na siya.

After looking around the room, they finally found the answer. Inky had pushed open the top of his tank during the night. He had then dragged his body across the floor to a small drain pipe that led out to the ocean. He squeezed inside the pipe, slid through eight feet of metal, and came out in the sea. By morning, he was free.

Ang kahanga-hanga ay hindi lamang ang ginawa ni Inky, kundi ang ibig sabihin nito. Ang mga pugita ay kabilang sa pinakamatatalinong hayop sa Daigdig. May humigit-kumulang limandaang milyong neuron sila, katulad ng utak ng aso. Karamihan sa mga neuron na iyon ay wala sa ulo kundi nakakalat sa kanilang mga bisig. Halos makapag-isip nang mag-isa ang bawat bisig.

What is incredible is not just what Inky did, but what it means. Octopuses are some of the smartest animals on Earth. They have about 500 million neurons, similar to the brain of a dog. Most of those neurons are not in the head but spread through their arms. Each arm can almost think for itself.

Sa mga laboratoryo sa buong mundo, natutunan ng mga pugita na buksan ang mga garapon sa pamamagitan ng pag-ikot ng takip. Nasosolusyunan nila ang mga palaisipan upang makuha ang piraso ng alimango sa loob ng kahon. May mga nakaalala pa ng mukha ng mga tiyak na mananaliksik at pinagtataguan ng tubig ang mga hindi nila gusto.

In labs around the world, octopuses have learned to open jars by turning the lid. They can solve puzzles to reach a piece of crab inside a box. Some have remembered the faces of specific researchers and squirted water at the ones they did not like.

Hindi pa rin lubos na naiintindihan ng mga siyentipiko kung paano gumagana ang katalinuhan ng pugita. Umunlad ito nang hiwalay sa atin, mahigit limandaang milyong taon na ang nakalipas. Sa isang paraan, ito na ang pinakamalapit na maiisip natin sa pagkikita sa isip ng isang dayuhan sa mundong ito.

Scientists still do not fully understand how octopus intelligence works. It evolved separately from ours, more than 500 million years ago. It is, in a way, the closest thing we have to meeting an alien mind on this planet.

Hindi na muling nakita si Inky. Pinalitan siya ng aquarium, ngunit ginawa nilang mas mahirap tumakas ang bagong tangke.

Inky was never seen again. The aquarium replaced him, but they made the new tank much harder to escape from.