Bite, aż prawie go nie ma

Przy bocznej uliczce zwykłych domów drzwi otwierały się na warsztat, w którym hałas był miarowy i mechaniczny: ciężkie uderzenie powtarzające się mniej więcej raz na sekundę. W środku rzemieślnik pracował przy niskim stole między wysokimi stosami kwadratowego papieru, a między każdymi dwiema kartkami tego papieru leżał kawałek złota tak cienki, że zadrżał, gdy otworzyły się drzwi.

W Kanazawie powstaje mniej więcej dziewięćdziesiąt dziewięć procent całego złota płatkowego produkowanego w Japonii, i dzieje się tak od około czterystu lat. Te liczby trudno pomieścić w głowie. Kawałek złota wielkości monety, odpowiednio wybity, staje się jednym arkuszem dość dużym, by przykryć matę tatami, słomianą matę, która wyznacza rozmiar japońskiego pokoju. Gotowy płatek ma około jednej dziesięciotysięcznej milimetra grubości, czyli jest dość cienki, by przepuszczać światło.

Powód, dla którego to rzemiosło osiadło właśnie tutaj, ma tyle wspólnego z pogodą, co z umiejętnościami. Złoto płatkowe nie znosi suchego, ruchomego powietrza, a to miasto jest wilgotne, śnieżne i bezwietrzne przez długie miesiące. Papier znaczy tu tyle samo co metal: papier do wybijania robi się i uszlachetnia ręcznie, a powierzchnia tego papieru decyduje o powierzchni gotowego płatka. Warsztaty strzegą swoich receptur na papier pilniej niż czegokolwiek innego, co posiadają.

Tak cienkiego płatka nie wolno dotknąć palcami, więc podnosi się go bambusowymi narzędziami i układa na lakowych czarkach, świątynnych filarach i drzwiach ołtarzy, gdzie potrafi zostać przez stulecia. Polly stała zupełnie nieruchomo na końcu stołu, kiedy arkusz przepłynął w powietrzu przed nią, i nawet nie nastroszyła piór.