Sześć rzeczy, którymi ogród powinien być

Ogród zaczyna się tam, gdzie kończy się teren zamkowy, po drugiej stronie mostu nad dawną drogą w fosie. Jego środkiem jest szeroki staw zwany Kasumigaike, z łukowatym kamiennym mostkiem, sosną wychyloną daleko nad wodę i słynną dwunożną kamienną latarnią stojącą przy brzegu tak, jakby ktoś postawił ją tam przez przypadek. Pod powierzchnią karpie koi krążyły powoli, pomarańczowe i białe, a wśród nich jeden bardzo stary czarny, zupełnie bez pośpiechu.

Kenrokuen znaczy ogród sześciu cech. Dawna chińska teoria krajobrazu głosiła, że doskonały ogród potrzebuje sześciu przymiotów i że żaden ogród nie może mieć ich wszystkich, ponieważ każdy z nich działa przeciw innemu: przestronność i ustronność, ręka człowieka i wygląd sędziwego wieku, obfitość wody i szeroki daleki widok. Panowie tego miasta spędzili prawie dwa stulecia na dowodzeniu, że teoria się myli, a wynik udostępnili publiczności w roku tysiąc osiemset siedemdziesiątym czwartym.

Najdziwniejsza i najpiękniejsza praca w ogrodzie zaczyna się każdego roku pierwszego listopada. Ogrodnicy stawiają wysoki maszt obok każdej ważnej sosny i spuszczają z jego szczytu sznury do końców gałęzi, wiążąc każdą z osobna, aż całe drzewo stoi wewnątrz ogromnego stożka z lin. Śnieg przychodzi tu od morza mokry i niezwykle ciężki, a bez sznurów stare gałęzie po prostu by się połamały.

Najsłynniejsza sosna w ogrodzie potrzebuje sama około ośmiuset sznurów, a stożki stoją do połowy marca. Polly stała na poręczy mostku, kiedy światło nad wodą robiło się płaskie i szare, i patrzyła, jak koi zawracają, i zawracają znowu.