Idź pod prąd, a go znajdziesz

Niebieski kamyk nie pochodził z morza, chociaż przez długi czas ludzie tutaj w to wierzyli.

The blue pebble did not come from the sea, although for a long time people here believed that it did.

Rzeki niosą kamienie. Kamyk, który pojawia się przy ujściu rzeki, stoczył się z jakiegoś wyższego miejsca, a jeśli chcesz wiedzieć skąd, idziesz pod prąd. Dokładnie tak zrobiło dwóch mężczyzn w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym czwartym roku. Jeden był Dominikańczykiem o nazwisku Miguel Méndez, a drugi amerykańskim wolontariuszem o nazwisku Norman Rilling, i razem podążali za niebieskimi kamieniami w górę rzeki Bahoruco, z upału w góry, aż luźne kamyki się skończyły, a zaczęła się skała, z której pochodziły. Była to żyła ciemnego, starego kamienia wulkanicznego, a wewnątrz niej, wypełniając kieszenie i szczeliny, znajdował się błękit.

Rivers carry stones. A pebble that turns up at a river mouth has been rolled down from somewhere higher, and if you want to know where, you walk upstream. That is exactly what two men did in nineteen seventy four. One was a Dominican named Miguel Méndez and the other was an American volunteer named Norman Rilling, and together they followed the blue stones up the Bahoruco River, out of the heat and into the mountains, until the loose pebbles stopped and the rock they had come out of began. It was a seam of dark old volcanic stone, and set into it, filling pockets and cracks, was the blue.

Méndez nadał mu nazwę. Jego córka nazywała się Larissa, a hiszpańskie słowo oznaczające morze to mar, więc połączył oba i powstało larimar. Nazwa się przyjęła, co dla kamienia jest czymś niezwykłym, podobnie jak kryjący się za nią pomysł, bo ten kolor naprawdę wygląda jak woda.

Méndez gave it a name. His daughter was called Larissa, and the Spanish word for sea is mar, so he put the two together and made larimar. The name stuck, which is unusual for a stone, and so did the idea behind it, because the colour really does look like water.

Nie był pierwszym, który to zauważył. Już w tysiąc dziewięćset szesnastym roku pewien ksiądz z Barahony znalazł te same niebieskie kamienie nad tą samą rzeką i napisał list z prośbą o pozwolenie na wydobycie. Odmówiono mu. Nikt w kraju nie rozpoznał tego minerału, list trafił do archiwum, a góra zachowała resztę swojej tajemnicy przez kolejne pięćdziesiąt osiem lat. Polly przewraca kamyk jedną łapą i patrzy w górę, na zielony grzbiet nad sobą.

He was not the first to notice. Back in nineteen sixteen a priest in Barahona had found the same blue stones along the same river and had written asking for permission to dig for them. Permission was refused. Nobody in the country recognised the mineral, the letter was filed away, and the mountain kept the rest of its secret for another fifty eight years. Polly turns the pebble over with one foot and looks up at the green ridge above her.